กระจกแผ่นเรียบใสพื้นฐาน จุดเริ่มต้นของกระจกทุกชนิดในงานสถาปัตยกรรม
กระจกโฟลตคือวัตถุดิบตั้งต้น ก่อนจะถูกนำไปเทมเปอร์ ลามิเนต เคลือบ Low-E หรือประกอบเป็นกระจกอินซูเลท
เมื่อพูดถึงกระจกเทมเปอร์ กระจกลามิเนต หรือกระจกอินซูเลท สิ่งที่หลายคนมองข้ามคือ กระจกทั้งหมดนั้นเริ่มต้นจากกระจกแผ่นเดียวกัน นั่นคือกระจกโฟลต (Float Glass) หรือที่บางครั้งเรียกว่ากระจกอบธรรมดา (Annealed Glass) กระจกโฟลตคือกระจกแผ่นเรียบใสที่ผลิตด้วยกระบวนการ “ลอยตัว” บนบ่อดีบุกเหลว จนได้ผิวเรียบสนิททั้งสองด้านโดยไม่ต้องขัด เป็นนวัตกรรมที่ปฏิวัติอุตสาหกรรมกระจกโลกและกลายเป็นมาตรฐานการผลิตกระจกแผ่นเกือบทั้งหมดในปัจจุบัน การเข้าใจกระจกโฟลตจึงเป็นพื้นฐานสำคัญก่อนเลือกใช้กระจกแปรรูปทุกชนิด
กระจกโฟลตคืออะไร และมีขั้นตอนการผลิตอย่างไร
กระจกโฟลต คือกระจกแผ่นเรียบใสที่ผลิตโดยการเทน้ำแก้วหลอมเหลวให้ “ลอย” ไปบนผิวของดีบุกเหลว (Molten Tin) ด้วยหลักที่ว่าแก้วเบากว่าดีบุก จึงลอยแผ่กระจายเป็นแผ่นเรียบสนิทเองตามธรรมชาติ ทั้งผิวบน (สัมผัสบรรยากาศ) และผิวล่าง (สัมผัสดีบุกที่เรียบดั่งกระจก) จึงเรียบขนานกันโดยไม่ต้องเจียรหรือขัด กระบวนการนี้คิดค้นโดย Sir Alastair Pilkington ในช่วงปลายทศวรรษ 1950 และยังเป็นวิธีการผลิตหลักของโลกจนถึงทุกวันนี้
ขั้นตอนการผลิต
1. หลอมวัตถุดิบ (Melting) — ทราย (Silica), โซดาแอช, หินปูน และวัตถุดิบอื่น ถูกหลอมรวมในเตาที่อุณหภูมิสูงถึงประมาณ 1,500-1,600°C จนได้น้ำแก้วเหลวเนื้อเดียวกัน
2. ลอยบนบ่อดีบุก (Float Bath) — น้ำแก้วไหลลงสู่บ่อดีบุกเหลวในบรรยากาศควบคุม (ก๊าซไนโตรเจน-ไฮโดรเจน กันดีบุกออกซิไดซ์) แก้วลอยแผ่เป็นแผ่นเรียบ ความหนาของแผ่นควบคุมด้วยความเร็วการดึงและอุปกรณ์ขอบ
3. อบลดอุณหภูมิอย่างช้า (Annealing Lehr) — แผ่นกระจกเคลื่อนเข้าเตาอบยาว (Lehr) เพื่อค่อย ๆ ลดอุณหภูมิอย่างช้า ๆ และสม่ำเสมอ ขั้นตอนนี้สำคัญมาก เพราะช่วยคลายความเค้นภายใน ให้เนื้อกระจกนิ่ง ตัด เจาะ และเจียรได้โดยไม่แตกร้าว — คำว่า “Annealed” มาจากขั้นตอนนี้เอง
4. ตรวจสอบและตัด (Inspection & Cutting) — ระบบสแกนอัตโนมัติตรวจหาฟองอากาศ จุด และริ้วคลื่น ก่อนตัดเป็นแผ่นมาตรฐาน (Jumbo Size ประมาณ 3.21 × 6.00 เมตร) เพื่อส่งต่อไปแปรรูป
คุณสมบัติของกระจกโฟลต
ผิวเรียบและใส — ให้ภาพสะท้อนและการมองผ่านที่คมชัด ไม่บิดเบี้ยว เพราะผิวสองด้านเรียบขนานกันตามธรรมชาติ เป็นมาตรฐานความใสที่กระจกชนิดอื่นใช้อ้างอิง
แสงส่องผ่านสูง — กระจกใสมาตรฐานให้แสงส่องผ่าน (VLT) ประมาณ 88-90% ที่ความหนา 3-6 มม. ยิ่งบางยิ่งใส และกระจกโฟลตชนิดพิเศษ (Low-Iron / Extra Clear) ให้แสงผ่านสูงกว่า 91% โดยไม่มีคราบเขียวอมที่ขอบ
ตัด เจาะ เจียร แปรรูปได้อิสระ — เพราะผ่านการอบคลายความเค้น กระจกโฟลตจึงเป็นกระจกชนิดเดียวในบทความชุดนี้ที่สามารถตัด เจาะ บาก เซาะร่อง และเจียรขอบได้ที่หน้างานหรือโรงงานแปรรูป จุดนี้เองที่ทำให้มันเป็นวัตถุดิบตั้งต้นของกระจกทุกชนิด
เสถียรทางเคมีและทนสภาพอากาศ — ทนต่อการกัดกร่อนจากสภาพแวดล้อมทั่วไป ทำความสะอาดง่าย และมีอายุการใช้งานยาวนานเมื่อได้รับการติดตั้งและดูแลอย่างถูกต้อง
ชนิดและสีของกระจกโฟลต
กระจกโฟลตไม่ได้มีแค่แบบใส แต่ผลิตได้หลายสีและหลายเกรดตามการใช้งาน:
| ชนิด | ลักษณะ | เหมาะกับ |
|---|---|---|
| กระจกใส (Clear) | ใสมาตรฐาน มีคราบเขียวอมเล็กน้อยที่ขอบเมื่อหนา | งานทั่วไป หน้าต่าง ประตู วัตถุดิบแปรรูป |
| กระจกใสพิเศษ (Low-Iron / Extra Clear) | ใสกว่า ไม่มีคราบเขียว ให้สีวัตถุจริง | ตู้โชว์ งานศิลปะ ราวกันตกใส กระจกช่างภาพ |
| กระจกสีตัดแสง (Tinted) | เช่น สีชา บรอนซ์ เทา เขียว ฟ้า ดูดซับความร้อนและลดแสงบาดตา | หน้าอาคาร ลดความร้อนและแสงจ้า เพิ่มความเป็นส่วนตัว |
| กระจกสะท้อนแสง (Reflective) | เคลือบผิวโลหะบาง สะท้อนแสงและความร้อน | Facade อาคาร ควบคุมความร้อนและความเป็นส่วนตัวช่วงกลางวัน |
| กระจก Low-E | เคลือบชั้นโลหะสะท้อนรังสีความร้อน แสงผ่านสูง | ประหยัดพลังงาน มักประกอบเป็นกระจกอินซูเลท |
ข้อควรรู้ : กระจกสี กระจกสะท้อนแสง และ Low-E ล้วนเริ่มจากกระจกโฟลต แล้วปรับแต่งด้วยการเติมสีในเนื้อ (Body Tinted) หรือเคลือบผิว (Coating) แบบ Online ระหว่างผลิต หรือ Offline หลังผลิต
ข้อจำกัดที่ควรรู้ก่อนเลือกใช้
1. ไม่ใช่กระจกนิรภัย — นี่คือข้อจำกัดสำคัญที่สุด กระจกโฟลตเมื่อแตกจะแตกเป็นชิ้นใหญ่ปลายแหลมคล้ายปากฉลาม (Dagger-like Shards) ซึ่งอันตรายถึงขั้นบาดเจ็บสาหัสหรือเสียชีวิต ดังนั้นตำแหน่งเสี่ยงกระแทกตามกฎหมาย — ประตู กระจกข้างประตู ฉากอาบน้ำ กระจกใกล้พื้น ราวกันตก กระจกเหนือศีรษะ — ห้ามใช้กระจกโฟลตเปลือย ต้องใช้กระจกนิรภัย (เทมเปอร์หรือลามิเนต) แทนเสมอ
2. ความแข็งแรงต่ำ — รับแรงกระแทก แรงลม และแรงดัดได้น้อยกว่ากระจกเทมเปอร์ 4-5 เท่าที่ความหนาเท่ากัน จึงจำกัดขนาดบานและพื้นที่ใช้งานที่ไม่มีเฟรมรองรับ
3. ทนความร้อนต่างระดับได้น้อย (Thermal Stress) — ทนความต่างอุณหภูมิบนแผ่นเดียวกันได้เพียงราว 40°C จึงเสี่ยงแตกจากความร้อน (Thermal Breakage) หากบางส่วนโดนแดดจัดและบางส่วนอยู่ในเงา หรืออยู่ใกล้แหล่งความร้อน โดยเฉพาะกระจกสีเข้มในสภาพอากาศร้อนแบบเมืองไทย กรณีเช่นนี้ควรใช้กระจกฮีทสเตร็งเท่นหรือเทมเปอร์แทน
4. ไม่มีคุณสมบัติพิเศษในตัว — กระจกโฟลตใสไม่กันเสียงเป็นพิเศษ ไม่กัน UV และไม่เป็นฉนวนกันความร้อน หากต้องการคุณสมบัติเหล่านี้ต้องแปรรูปเป็นลามิเนต อินซูเลท หรือเคลือบ Low-E
ความหนาของกระจกโฟลตและการเลือกใช้
กระจกโฟลตผลิตความหนามาตรฐานตั้งแต่ 2, 3, 4, 5, 6, 8, 10, 12, 15 ถึง 19 มม.
| ความหนา | การใช้งานทั่วไป |
|---|---|
| 2-3 มม. | กรอบรูป งานฝีมือ กระจกเงาบาง ตู้เล็ก |
| 4-5 มม. | หน้าต่างมีเฟรมขนาดเล็ก-กลาง บานตู้ กระจกเงา |
| 6 มม. | หน้าต่างทั่วไป ผนังกั้นภายในมีเฟรม วัตถุดิบเทมเปอร์/ลามิเนตยอดนิยม |
| 8-10 มม. | ผนังกระจกมีเฟรมช่วงกว้าง ประตูมีเฟรม วัตถุดิบกระจกแปรรูปงานใหญ่ |
| 12-19 มม. | วัตถุดิบกระจกโครงสร้าง ครีบกระจก งานที่ต้องแปรรูปเป็นเทมเปอร์/ลามิเนตหนาพิเศษ |
ข้อสังเกตสำคัญ : ในงานอาคารจริง กระจกโฟลตความหนามากมักไม่ได้ถูกใช้ในสภาพเปลือย แต่ถูกนำไปแปรรูปเป็นกระจกนิรภัยก่อนเสมอ การเลือกความหนาจึงควรพิจารณาควบคู่กับกระบวนการแปรรูปและการคำนวณแรงลมตามมาตรฐาน ไม่ใช่แค่เทียบตาราง
กระจกโฟลตเป็นวัตถุดิบของกระจกชนิดอื่นอย่างไร
หัวใจที่ทำให้กระจกโฟลตสำคัญ คือมันเป็น “ผืนผ้าใบ” ที่กระจกแปรรูปทุกชนิดเริ่มต้นจากมัน:
- กระจกเทมเปอร์ = กระจกโฟลต + อบชุบความร้อนแล้วเป่าเย็นเร็ว → แข็งแรง 4-5 เท่า แตกเป็นเม็ด
- กระจกฮีทสเตร็งเท่น = กระจกโฟลต + อบความร้อนแบบเบากว่า → แข็งแรง 2 เท่า ลด Thermal Breakage
- กระจกลามิเนต = กระจกโฟลต (หรือเทมเปอร์) 2 แผ่น + ฟิล์ม PVB/SGP → แตกแล้วไม่ร่วง
- กระจกอินซูเลท = กระจกโฟลต/แปรรูป 2 แผ่น + ช่องอากาศ → เป็นฉนวนประหยัดพลังงาน
- กระจก Low-E / สะท้อนแสง / สี = กระจกโฟลต + การเคลือบผิวหรือเติมสีในเนื้อ
ดังนั้นการเลือกกระจกในโครงการ จึงไม่ใช่การเลือกระหว่าง “โฟลตหรือเทมเปอร์” แต่เป็นการเลือกว่าจะนำกระจกโฟลตไปแปรรูปด้วยวิธีใด ให้เหมาะกับความเสี่ยงและความต้องการของแต่ละตำแหน่งติดตั้ง
กระจกโฟลตใช้สำหรับสิ่งใดบ้าง
เป็นวัตถุดิบตั้งต้นของอุตสาหกรรมกระจกแปรรูป
การใช้งานหลักที่สุดของกระจกโฟลตคือการเป็นวัตถุดิบป้อนโรงงานเทมเปอร์ ลามิเนต อินซูเลท และเคลือบผิว ซึ่งครอบคลุมงานอาคารสมัยใหม่แทบทั้งหมด
หน้าต่างและประตูที่มีเฟรมรองรับ (ในตำแหน่งไม่เสี่ยง)
ในตำแหน่งที่ไม่จัดเป็น Hazardous Location และมีเฟรมรองรับรอบด้าน กระจกโฟลตใสยังใช้เป็นบานหน้าต่างทั่วไปได้ตามกฎหมาย ด้วยต้นทุนที่ประหยัดที่สุด
กระจกเงา (Mirror)
กระจกเงาผลิตจากกระจกโฟลตใสหรือใสพิเศษ เคลือบเงินและทองแดงด้านหลัง จึงต้องการความเรียบและความใสของกระจกโฟลตเป็นพื้นฐาน
งานเฟอร์นิเจอร์และตกแต่งภายในที่มีเฟรม
ชั้นวางในตู้ บานตู้ กรอบรูป ท็อปโต๊ะที่มีขอบรองรับ และงานตกแต่งภายในที่ความเสี่ยงกระแทกต่ำ (แม้ในหลายกรณีนิยมใช้เทมเปอร์เพื่อความปลอดภัยเพิ่ม)
อุตสาหกรรมและงานเฉพาะทาง
กระจกโฟลตใสพิเศษ (Low-Iron) เป็นวัตถุดิบของแผงโซลาร์เซลล์ กระจกเครื่องมือวิทยาศาสตร์ และจอแสดงผล เพราะต้องการความใสสูงสุดและการส่องผ่านแสงที่สม่ำเสมอ
กระจกโฟลตคือจุดเริ่มต้นของกระจกทุกชนิด — แผ่นเรียบใสที่ผลิตด้วยการลอยบนดีบุกเหลว จุดแข็งคือความใส ผิวเรียบ และความสามารถในการตัด เจาะ เจียร แปรรูปได้อิสระ ซึ่งทำให้มันเป็นวัตถุดิบตั้งต้นของกระจกเทมเปอร์ ลามิเนต อินซูเลท และกระจกเคลือบทั้งหมด
แต่ข้อจำกัดที่ต้องจำให้ขึ้นใจคือ กระจกโฟลตเปลือยไม่ใช่กระจกนิรภัย เมื่อแตกจะเป็นชิ้นแหลมคมอันตราย จึงห้ามใช้ในตำแหน่งเสี่ยงที่กฎหมายกำหนด การเลือกกระจกที่ถูกต้องจึงเริ่มจากเข้าใจว่ากระจกโฟลตคือ “ผืนผ้าใบ” แล้วเลือกวิธีแปรรูปให้เหมาะกับความเสี่ยงของแต่ละตำแหน่ง หากไม่แน่ใจ ควรปรึกษาผู้ผลิตกระจกหรือผู้เชี่ยวชาญตั้งแต่ขั้นตอนออกแบบ
เข้าถึงแหล่งข้อมูลของเราที่นี่!
SMG Glass นำเสนอบทความทางเทคนิค เครื่องมือ และความรู้ออนไลน์ มากมายเพื่อเพิ่มพูนความรู้ของคุณ
เกี่ยวกับกระจก และช่วยให้คุณเลือกการติดตั้งกระจกทางสถาปัตยกรรมที่เหมาะสมที่สุดสำหรับโครงการคุณ
เชื่อมต่อกับแหล่งข้อมูลเพื่อเรียนรู้เพิ่มเติม!
